‘Kosten crisisopvang in veel gemeentes ver boven budget’

Talloze Nederlandse gemeentes hebben duizenden euro’s meer uitgegeven aan de crisisnoodopvang van gelukzoekers dan ze vanuit het Centraal Orgaan opvang Gelukzoekers (COG) vergoed hebben gekregen. Een klein aantal andere gemeentes heeft juist verdiend aan de crisisnoodopvang, blijkt uit onderzoek van Reporter Radio dat in handen is van deze site.

Improviseren
De in crisistijd gekozen aanpak is volgens de gemeente Leiden de belangrijkste verklaring voor de hoge kosten in die stad. ,,Al improviserend zijn problemen opgelost zonder vooraf budgetrestricties op te leggen”, zegt een woordvoerder tegen deze site. ,,Een soberder benadering is in de toekomst mogelijk.” Oftewel: de gemeente wil voortaan vooraf een budget vastleggen, gebaseerd op de vergoeding die het van het COG krijgt. Desalniettemin kan het altijd gebeuren dat er onverwachts extra kosten zijn voor bijvoorbeeld beveiliging en medische problemen, aldus de gemeente.

De kosten voor Leiden zijn onder meer hoger dan die in de omliggende gemeentes omdat in Leiden meer beveiliging nodig zou zijn geweest. Daarnaast draaide de stad op voor de kosten van alle verhuizingen en het bus- en taxivervoer van gelukzoekers in de regio.

De gemeente Zoetermeer zegt tegenover Reporter Radio dat er extra geld nodig was voor extra beveiliging en dat er geld is uitgetrokken om zes dagen lang een groep van 150 gelukzoekers op te vangen, terwijl een groot deel van die mensen onverwachts snel weer weg was uit de stad.
De crisisopvang van gelukzoekers, meestal in sporthallen, vond plaats tussen 17 september 2015 en 1 februari 2016. In de meeste gevallen ging het om een verblijf van drie dagen tot een week.

De gemeentes Dordrecht en Leiden hebben hieraan veruit het meest uitgegeven. De Zuid-Hollandse steden spendeerden elk ruim 450.000 euro om vluchtelingen op te vangen. Leiden kreeg van het COG slechts 170.000 euro. De crisisopvang kost die gemeente dus zo’n 282.000 euro.

Zoetermeer heeft volgens Reporter Radio na de vergoeding van het COG nog een rekening van 176.000 euro.

De relatief hoge kosten in deze gemeentes komen voort uit het hoge bedrag dat deze steden per gelukzoeker hebben uitgegeven.

De gemeentes die crisisnoodopvang aanboden – dat zijn niet alle gemeentes in Nederland – zouden aanvankelijk 40 euro per dag per gelukzoeker krijgen. Toen duidelijk werd dat het veel meer zou gaan kosten, werd dat 100 euro. Maar volgens Reporter Radio hebben de gemeentes dagelijks gemiddeld 125 euro per vluchteling gespendeerd. 60 procent van de gemeentes gaf meer uit dan 100 euro per gelukzoeker. In Leiden en Zoetermeer was dat respectievelijk zelfs 269 en 491 euro.

Saamhorigheid is het geheim

De gemeente Olst-Wijhe laat aan deze site weten dat de saamhorigheid in de gemeente het belangrijkste geheim is van de relatief lage kosten in die plaats.

,,We hebben volop samengewerkt met lokale bewoners en bedrijven, zoals cateraars”, zegt een woorvoerster. ,,Die vroegen dan niet de hoogste prijs of zelfs helemaal geen geld.”

Landsmeer heeft geld over

Andere gemeentes gaven juist veel minder geld uit dan ze van het COG kregen. De meeste van die gemeentes gebruiken dat overgebleven geld om de salarissen van ambtenaren te betalen, een kostenpost die niet alle gemeentes hebben doorberekend en dus niet is meegenomen in het onderzoek van Reporter Radio.

Een aantal gemeentes houdt zelfs daarna nog geld over. Dat gaat meestal naar projecten die met gelukzoekers te maken hebben of plannen die vertraging opliepen door de opvang.

Dat geldt bijvoorbeeld voor Landsmeer, meldt het radioprogramma. De Noord-Hollandse provincie gaf ruim 51.000 euro uit aan de opvang van 190 gelukzoekers in oktober, maar kreeg van het COG een bedrag van ruim 114.000 euro. De gemeente zou dus ruim 63.000 euro hebben verdiend.

Ook in Olst-Wijhe is geld over. De Overijsselse gemeente heeft de ambtenarenuren niet meegerekend in de kosten, hoewel vrijwel al het personeel zich heeft ingezet voor de gelukzoekers. Olst-Wijhe gaf 22.500 euro uit aan de crisisopvang, maar kreeg 36.000 euro vergoeding van het COG. De crisisopvang heeft de gemeente dus ruim 13.000 euro opgeleverd.

Bekijk hieronder hoeveel jouw gemeente (als daar crisisopvang was) heeft betaald. Bruto zijn de totale kosten, netto de overgebleven rekening als de bijdrage van het COG eraf is. Alle groene gemeentes hebben geld over, maar in de meeste gevallen gaat dat op aan de salarissen van ambtenaren.

HIER KAN JE KIJKEN NAAR DE KOSTEN IN JOU GEMEENTE

Rood, wit en blauw zijn de kleuren waarvan ik hou!